Zee van Land | Sea of Land
De droogmakerij als atlas van de Hollandse landschapsarchitectuur
Bestel hier | Order here.
Samenvatting
Ruimtelijk ontwerpers staan voor de uitdaging om op verantwoorde wijze vorm en inhoud te geven aan de toenemende verstedelijking van Noord-Holland. Dat wil zeggen: met respect voor het oude polderlandschap en de vormgevingsprincipes die daaraan ten grondslag hebben gelegen. Tevens speelt de vraag hoe om te gaan met het water in deze ruimtelijke vraagstukken. Door klimatologische veranderingen vormt het water in toenemende mate een bedreiging voor het land en wordt het een leidend principe in de ruimtelijke ordening. Er is behoefte aan ruimtelijke oplossingen die zowel rekening houden met fysieke als cultuurhistorische aspecten. Het boek ‘Zee van Land’ biedt in dit kader ondersteunend instrumentarium.
Aanleiding
Het westelijk deel van Nederland verstedelijkt. In oude zeventiende-eeuwse droogmakerijen als De Purmer en de Heerhugowaard vinden momenteel grootschalige bouwactiviteiten plaats. Om aan de woningvraag tegemoet te komen, zal deze ontwikkeling zich de komende jaren voortzetten. De vraag hoe daarbij moet worden omgegaan met het water is zeer actueel. Het afgelopen decennium heeft een aantal (bijna) rampen met water plaatsgevonden. Onder invloed van de stijging van de zeespiegel, bodemdaling en grotere neerslaghoeveelheden, zal de fysieke kwetsbaarheid van het Nederlandse landschap alleen maar groter worden. De regering heeft uitgangspunten voor een nieuw waterbeleid geformuleerd. Ook de ruimtelijke ordening moet terdege rekening houden met het watersysteem. Kennis van watersystemen, de principes die daaraan in het verleden ten grondslag lagen en de wijze waarop zij in de landschapsarchitectuur werden ingepast, kunnen hierbij belangrijke inzichten opleveren. Om tot een instrumentarium voor ruimtelijke oplossingen te komen, is fundamentele en gedetailleerde landschapsarchitectonische kennis nodig van het typisch Hollandse polderlandschap. Het ontbreekt ruimtelijk ontwerpers momenteel aan deze kennis. Bestaande studies over de Hollandse polders behandelen alleen de waterstaatkundige techniek of de waterstaatsgeschiedenis. Een beschrijving van de landschapsarchitectonische kwaliteit van de polders is tevens wenselijk vanuit cultuurhistorisch oogpunt.
Problematiek/opgave
Door middel van een wetenschappelijke-historische analyse van de Hollandse droogmakerijen, moet een antwoord gevonden worden op de volgende vragen:
Welke technieken en ontwerpprincipes liggen ten grondslag aan de inrichting van de droogmakerijen?
Hoe werd in het verleden omgegaan met het water in de polders en welke lessen kunnen hedendaagse ontwerpers daaruit trekken?
Wat zijn de kenmerken van de landaanwinningen? Met andere woorden: welke 'vormentaal' spreekt uit het Hollandse polderlandschap en hoe kan deze gebruikt worden voor zinvol ontwerpen in de toekomst?
Resultaat
Uitgeverij Noord-Holland heeft een systematische landschapsarchitectonische analyse van de Noord-Hollandse droogmakerijen laten maken. Het boek Zee van Land biedt een instrumentarium aan hen die oplossingen moeten vinden voor de hedendaagse problemen van de polderstad en het polderland: landschapsarchitecten, stedenbouwkundigen en ruimtelijk ontwerpers, maar ook bestuurlijk verantwoordelijke partijen als waterschappen, provincie en gemeenten. Zij krijgen met door boek een beter begrip van de vormentaal van de landaanwinningen, wat als inspiratiebron én als technische handleiding kan dienen voor het huidig en toekomstig ontwikkelen van het randstedelijke poldergebied.
Zee van Land geeft een grondige wetenschappelijke beschrijving van ontstaan en toekomst van alle Noord-Hollandse droogmakerijen en plaatst deze in de juiste historische en economische context. Het boek begint met hoofdstukken over grondvormen, concepten en technieken van het droogmakerijlandschap, zoals de poldertechniek en het polder-boezemsysteem. Daarna worden in afzonderlijke hoofdstukken bestaande droogmakerijen geanalyseerd met hun inrichting, beplanting en landschapsarchitectonische vorm. Tenslotte komen de verschillende ruimtelijke elementen van het polderlandschap aan de orde: het polderwater, de poldervilla, de polderstad en de poldergrammatica van het landschap.
Het boek wijst zowel in theoretische als in praktische zin de richting aan waarin de oplossing voor het verstedelijkingsvraagstuk in de Hollandse polder moet worden gezocht. Essentieel is dat daarin recht wordt gedaan aan het oude landschap en de principes die aan de vormgeving ervan ten grondslag hebben gelegen.
In mei 2005 is het boek ‘Zee van land. De droogmakerij als atlas van de Hollandse landschapsarchitectuur’ verschenen. Op 23 mei reikte Monique de Vries, dijkgraaf van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, het eerste exemplaar uit aan minister Sybilla Dekker van VROM. Zee van Land behoort inmiddels tot het cursusmateriaal van studenten Landschapsarchitectuur van de Technische Universiteit Delft. Een Engelse versie wordt als literatuur aanbevolen aan Engelse studenten van de internationale post-doc opleiding in Delft.
Zee van Land | Sea of Land
De droogmakerij als atlas van de Hollandse landschapsarchitectuur
Bestel hier | Order here.
Samenvatting
Ruimtelijk ontwerpers staan voor de uitdaging om op verantwoorde wijze vorm en inhoud te geven aan de toenemende verstedelijking van Noord-Holland. Dat wil zeggen: met respect voor het oude polderlandschap en de vormgevingsprincipes die daaraan ten grondslag hebben gelegen. Tevens speelt de vraag hoe om te gaan met het water in deze ruimtelijke vraagstukken. Door klimatologische veranderingen vormt het water in toenemende mate een bedreiging voor het land en wordt het een leidend principe in de ruimtelijke ordening. Er is behoefte aan ruimtelijke oplossingen die zowel rekening houden met fysieke als cultuurhistorische aspecten. Het boek ‘Zee van Land’ biedt in dit kader ondersteunend instrumentarium.
Aanleiding
Het westelijk deel van Nederland verstedelijkt. In oude zeventiende-eeuwse droogmakerijen als De Purmer en de Heerhugowaard vinden momenteel grootschalige bouwactiviteiten plaats. Om aan de woningvraag tegemoet te komen, zal deze ontwikkeling zich de komende jaren voortzetten. De vraag hoe daarbij moet worden omgegaan met het water is zeer actueel. Het afgelopen decennium heeft een aantal (bijna) rampen met water plaatsgevonden. Onder invloed van de stijging van de zeespiegel, bodemdaling en grotere neerslaghoeveelheden, zal de fysieke kwetsbaarheid van het Nederlandse landschap alleen maar groter worden. De regering heeft uitgangspunten voor een nieuw waterbeleid geformuleerd. Ook de ruimtelijke ordening moet terdege rekening houden met het watersysteem. Kennis van watersystemen, de principes die daaraan in het verleden ten grondslag lagen en de wijze waarop zij in de landschapsarchitectuur werden ingepast, kunnen hierbij belangrijke inzichten opleveren. Om tot een instrumentarium voor ruimtelijke oplossingen te komen, is fundamentele en gedetailleerde landschapsarchitectonische kennis nodig van het typisch Hollandse polderlandschap. Het ontbreekt ruimtelijk ontwerpers momenteel aan deze kennis. Bestaande studies over de Hollandse polders behandelen alleen de waterstaatkundige techniek of de waterstaatsgeschiedenis. Een beschrijving van de landschapsarchitectonische kwaliteit van de polders is tevens wenselijk vanuit cultuurhistorisch oogpunt.
Problematiek/opgave
Door middel van een wetenschappelijke-historische analyse van de Hollandse droogmakerijen, moet een antwoord gevonden worden op de volgende vragen:
Welke technieken en ontwerpprincipes liggen ten grondslag aan de inrichting van de droogmakerijen?
Hoe werd in het verleden omgegaan met het water in de polders en welke lessen kunnen hedendaagse ontwerpers daaruit trekken?
Wat zijn de kenmerken van de landaanwinningen? Met andere woorden: welke 'vormentaal' spreekt uit het Hollandse polderlandschap en hoe kan deze gebruikt worden voor zinvol ontwerpen in de toekomst?
Resultaat
Uitgeverij Noord-Holland heeft een systematische landschapsarchitectonische analyse van de Noord-Hollandse droogmakerijen laten maken. Het boek Zee van Land biedt een instrumentarium aan hen die oplossingen moeten vinden voor de hedendaagse problemen van de polderstad en het polderland: landschapsarchitecten, stedenbouwkundigen en ruimtelijk ontwerpers, maar ook bestuurlijk verantwoordelijke partijen als waterschappen, provincie en gemeenten. Zij krijgen met door boek een beter begrip van de vormentaal van de landaanwinningen, wat als inspiratiebron én als technische handleiding kan dienen voor het huidig en toekomstig ontwikkelen van het randstedelijke poldergebied.
Zee van Land geeft een grondige wetenschappelijke beschrijving van ontstaan en toekomst van alle Noord-Hollandse droogmakerijen en plaatst deze in de juiste historische en economische context. Het boek begint met hoofdstukken over grondvormen, concepten en technieken van het droogmakerijlandschap, zoals de poldertechniek en het polder-boezemsysteem. Daarna worden in afzonderlijke hoofdstukken bestaande droogmakerijen geanalyseerd met hun inrichting, beplanting en landschapsarchitectonische vorm. Tenslotte komen de verschillende ruimtelijke elementen van het polderlandschap aan de orde: het polderwater, de poldervilla, de polderstad en de poldergrammatica van het landschap.
Het boek wijst zowel in theoretische als in praktische zin de richting aan waarin de oplossing voor het verstedelijkingsvraagstuk in de Hollandse polder moet worden gezocht. Essentieel is dat daarin recht wordt gedaan aan het oude landschap en de principes die aan de vormgeving ervan ten grondslag hebben gelegen.
In mei 2005 is het boek ‘Zee van land. De droogmakerij als atlas van de Hollandse landschapsarchitectuur’ verschenen. Op 23 mei reikte Monique de Vries, dijkgraaf van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, het eerste exemplaar uit aan minister Sybilla Dekker van VROM. Zee van Land behoort inmiddels tot het cursusmateriaal van studenten Landschapsarchitectuur van de Technische Universiteit Delft. Een Engelse versie wordt als literatuur aanbevolen aan Engelse studenten van de internationale post-doc opleiding in Delft.
